Alimenty na dziecko · Gdańsk
Nie istnieje jedna ustawowa stawka alimentów właściwa dla każdego dziecka. Wyjaśniamy, jak sąd ocenia potrzeby dziecka, możliwości rodziców, osobistą opiekę i dowody.
Podstawy
Ogólne twierdzenie, że „wszystko drożeje”, zwykle nie wystarcza. Sprawę trzeba oprzeć na konkretnych potrzebach, kosztach i możliwościach rodziców.
Zgodnie z art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zakres alimentów zależy między innymi od usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Obejmują one nie tylko wyżywienie, ubrania i udział w kosztach mieszkania. Zależnie od wieku, zdrowia i poziomu życia dziecka mogą obejmować także edukację, leczenie, terapię, transport, opiekę, zajęcia dodatkowe i wypoczynek.
Sąd nie musi ograniczać się do dochodu wykazanego na pasku wynagrodzenia. Może oceniać, ile rodzic jest w stanie zarabiać przy uwzględnieniu kwalifikacji, doświadczenia, zdrowia, majątku i rynku pracy. Celowe zmniejszenie dochodu bez ważnego powodu nie musi prowadzić do obniżenia alimentów.
Rodzice nie zawsze pokrywają koszty po połowie. Obowiązek alimentacyjny może być wykonywany także przez codzienną opiekę i osobiste starania o wychowanie. Jeżeli jeden rodzic zapewnia większość opieki, drugi może ponosić większą część kosztów pieniężnych. Trzeba jednak opisać rzeczywisty podział obowiązków, a nie tylko deklarowany model.
Wyliczenie
Najlepiej przygotować miesięczne zestawienie wydatków, oddzielając koszty stałe, okresowe i jednorazowe.
Wydatki roczne, takie jak ubezpieczenie, wyprawka szkolna, wyjazdy czy sezonowa odzież, można przeliczyć na średni koszt miesięczny. Błędem jest zarówno pomijanie realnych kosztów, jak i sztuczne zawyżanie budżetu.
Przygotowanie procesu
Materiał powinien tworzyć spójny obraz potrzeb dziecka i sytuacji rodziców, a nie przypadkowy plik dokumentów.
Przydatne mogą być faktury, potwierdzenia przelewów, umowy ze szkołą lub placówką opiekuńczą, dokumentacja medyczna, zestawienia opłat oraz dokumenty dotyczące dochodów i majątku. Nie każda codzienna pozycja wymaga osobnego paragonu, lecz każdą istotną kwotę trzeba umieć logicznie wyjaśnić.
W pozwie trzeba sformułować konkretną kwotę żądania, wskazać termin płatności, opisać potrzeby dziecka i sytuację rodziców oraz przedstawić właściwe dowody. Wysokość roszczenia powinna wynikać z obliczeń, a nie z samego oczekiwania strony.
Wraz z pozwem można żądać zabezpieczenia alimentów na czas procesu. Zgodnie z art. 753 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego podstawą jest uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Wniosek powinien wskazywać żądaną kwotę i zawierać materiał pozwalający ocenić potrzeby dziecka oraz możliwości rodziców.
Zmiana alimentów
Raz ustalona kwota nie jest niezmienna. Art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala żądać zmiany orzeczenia lub umowy, gdy zmieniły się stosunki.
Znaczenie ma porównanie sytuacji istniejącej w chwili poprzedniego ustalenia alimentów z sytuacją aktualną. Sama zmiana wysokości wynagrodzenia nie rozstrzyga sprawy.
Pełnoletność
Nie. Pełnoletność nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku.
Rodzice są zobowiązani wobec dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z jego majątku wystarczają na utrzymanie i wychowanie. Wobec dziecka pełnoletniego znaczenie mają także jego starania o usamodzielnienie oraz skala obciążenia rodzica. Nie należy samodzielnie przerywać płatności wyłącznie z powodu osiągnięcia pełnoletności.
Wcześniejszy okres
Roszczenia alimentacyjne co do zasady przedawniają się z upływem trzech lat. Za okres sprzed wniesienia pozwu trzeba jednak wykazać niezaspokojone potrzeby dziecka albo zobowiązania zaciągnięte na ich pokrycie. Nie jest to automatyczne wyrównanie hipotetycznej miesięcznej kwoty za całe trzy lata.
Najczęstsze pytania
Odpowiedzi mają charakter ogólny. Właściwe stanowisko zależy od faktów i dowodów konkretnej sprawy.
Od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz zarobkowych i majątkowych możliwości rodzica zobowiązanego. Znaczenie ma także zakres osobistych starań każdego z rodziców.
Nie ma jednej ustawowej kwoty właściwej dla każdego dziecka. Wysokość alimentów ustala się na podstawie okoliczności konkretnej sprawy.
Nie. Zgodnie z art. 135 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego świadczenie wychowawcze nie wpływa na zakres świadczeń alimentacyjnych.
Tak. Można złożyć wniosek o zabezpieczenie, wskazując żądaną kwotę i uprawdopodobniając istnienie roszczenia oraz potrzeby dziecka.
Tak, jeżeli nastąpiła istotna zmiana stosunków, na przykład zmieniły się potrzeby dziecka albo realne możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica.
Nie automatycznie. Kluczowa jest możliwość samodzielnego utrzymania się przez dziecko, a przy dziecku pełnoletnim także jego starania o usamodzielnienie oraz obciążenie rodzica.
Zależnie od sprawy: zestawienia kosztów, potwierdzenia opłat, dokumenty ze szkoły, dokumentacja medyczna, dane o dochodach i majątku oraz dotychczasowe orzeczenia lub ugody.
Nie automatycznie. Za okres poprzedzający pozew trzeba wykazać niezaspokojone potrzeby dziecka albo zobowiązania zaciągnięte na ich pokrycie.
Alimenty na dziecko
Kancelaria prowadzi sprawy o zasądzenie, podwyższenie, obniżenie i uchylenie obowiązku alimentacyjnego oraz o zabezpieczenie na czas procesu. Pomagamy osobom dochodzącym świadczeń i rodzicom, którzy otrzymali pozew.
Podstawa prawna
Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 133 oraz art. 135–138, a także art. 753 Kodeksu postępowania cywilnego. Aktualne teksty ustaw są dostępne w oficjalnym systemie ELI – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ELI – Kodeks postępowania cywilnego.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
