Kiedy sąd może orzec rozwód?
Podstawową przesłanką jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Sąd bada także, czy nie występują ustawowe przeszkody do orzeczenia rozwodu, w szczególności związane z dobrem wspólnych małoletnich dzieci albo zasadami współżycia społecznego.
Rozwód bez orzekania o winie
Sąd może zaniechać orzekania o winie wyłącznie na zgodne żądanie małżonków. Skutek prawny jest wówczas taki, jak gdyby żaden z nich nie ponosił winy. Nie oznacza to jednak, że sąd pomija badanie rozkładu pożycia lub sytuacji dzieci.
Zgodne stanowisko może ograniczyć zakres sporu i postępowania dowodowego, ale nie daje gwarancji zakończenia sprawy na pierwszej rozprawie. Na czas postępowania wpływają także żądania dotyczące dzieci, alimentów, zabezpieczenia i stanowisko każdej ze stron.
Rozwód z orzekaniem o winie
Jeżeli nie ma zgodnego żądania zaniechania orzekania o winie, sąd ustala, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Może przypisać ją jednemu małżonkowi, obojgu albo — zależnie od ustaleń — żadnemu.
Samo naganne zachowanie nie wystarcza. Trzeba jeszcze ocenić jego związek z rozkładem pożycia oraz przedstawić odpowiedni materiał dowodowy. Żądanie orzekania o winie powinno wynikać z przemyślanej strategii procesowej, a nie wyłącznie z potrzeby moralnej oceny drugiej strony.
Najważniejsza różnica: alimenty między byłymi małżonkami
Rozstrzygnięcie o winie może wpływać na zakres obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami. Małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego, może — po spełnieniu ustawowych przesłanek — żądać środków utrzymania, gdy znajduje się w niedostatku.
Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego, a rozwód powoduje istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec alimenty także wtedy, gdy małżonek niewinny nie znajduje się w niedostatku. Ocena zawsze zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Czego orzeczenie o winie nie przesądza automatycznie?
- wykonywania władzy rodzicielskiej i miejsca pobytu dziecka,
- zakresu kontaktów rodzica z dzieckiem,
- wysokości alimentów na dziecko,
- sposobu podziału majątku wspólnego.
W sprawach dzieci punktem odniesienia jest ich dobro. Alimenty na dziecko zależą od jego usprawiedliwionych potrzeb oraz możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców. Kwestie te należy oddzielić od sporu o winę za rozkład pożycia.
Jakie dowody mogą mieć znaczenie?
W zależności od zarzutów znaczenie mogą mieć zeznania świadków, korespondencja, dokumenty, potwierdzenia interwencji lub leczenia oraz uporządkowana chronologia zdarzeń. Dowody powinny być pozyskane zgodnie z prawem, dotyczyć faktów istotnych dla sprawy i być przedstawiane wraz z kontekstem.
Pięć pytań przed wyborem stanowiska
- Jaki jest rzeczywisty cel żądania orzeczenia o winie?
- Czy istnieją legalnie pozyskane i wiarygodne dowody?
- Czy zarzucane zachowanie miało związek z rozkładem pożycia?
- Czy rozstrzygnięcie może mieć znaczenie dla alimentów między małżonkami?
- Czy przewidywany zakres sporu jest proporcjonalny do możliwych skutków?
Kiedy skonsultować sprawę?
Najlepiej przed złożeniem pozwu, podpisaniem wspólnego stanowiska albo sporządzeniem odpowiedzi na pozew. Późniejsza zmiana żądań może być możliwa, lecz wcześniejsza analiza pozwala uniknąć niespójności i przypadkowego ujawnienia niepotrzebnych informacji.
Źródło
Materiał ma charakter ogólny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani gwarancji wyniku konkretnej sprawy.